4 september 2023
De afgelopen 13 jaar met Mark Rutte als premier is beleid gemaakt, waarbij het economisch belang de boventoon voerde. Met als gevolg dat we onze eigen ondergang financieren en met wat klimaathobby’s net doen alsof het vast wel goed komt met klimaatverandering.
Vanaf 9 september gaan klimaatactivisten opnieuw de A12 op om aandacht te vragen voor de belastingvoordelen (“subsidies”) die de overheid aan grote vervuilers geeft. Eerdere schattingen van 13,7 miljard door de overheid en 30 miljard door oud-europarlementariër Alman Metten blijken nog voorzichtig te zijn1. Nieuw onderzoek van SOMO, Oil Change International en Milieudefensie toont aan dat de belastingvoordelen voor grootverbruikers van fossiele brandstoffen oplopen tot €37,5 miljard per jaar2.
Is dit veel? Jazeker! De overheid geeft per jaar €7 miljard uit aan het treffen van klimaatmaatregelen3. Minstens 5 keer zoveel geld besteedt de overheid aan het steunen van grootverbruikers van fossiele brandstoffen door minder belasting te heffen.
Wie gaat de race winnen?
Het is een oneerlijke race tegen de klok, waarbij de inzet bestaat uit de ondergang van vrijwel de gehele mensheid (8 miljard mensen). De overheid geeft meer voordelen aan de grootverbruikers van fossiele brandstoffen dan dat het uitgeeft aan klimaatbeleid. De overheid heeft een voorsprong van €7 miljard per jaar in de race. Maar de fossiele industrie krijgt korting van dezelfde overheid, zodat zij een voorsprong van €37,5 miljard per jaar hebben. Nu wil de fossiele industrie deze race helemaal niet winnen. Zij doen mee en gebruiken hun winsten voor het opwerpen van nieuwe hindernissen voor de overheid.
Figuur 1. De race tegen de klok met een grote voorsprong voor de fossiele industrie en extra hindernissen voor de overheid opgeworpen door de fossiele industrie
De overheid saboteert de eigen deelname aan de race zolang het de belastingvoordelen in stand houdt.
Perverse financiële prikkels
Het gaat te ver om alle belastingvoordelen te noemen. Om een idee te geven, vermeld ik een paar voordelen waar het meeste geld mee gemoeid is.
€11 miljard – Goedkoper belastingtarief grootverbruikers elektriciteit en gas
€7 miljard – Commerciële scheepvaart betaalt geen accijns of verlaagd tarief op brandstof
€2 miljard – Vrijstellingen olieverwerkende industrie
€2 miljard – Luchtvaart betaalt geen accijns op kerosine
€1 miljard – BTW vrijstelling luchtvaart
€1 miljard – Accijnsvoordeel diesel t.o.v. benzine
Veruit de grootste perverse prikkel is het goedkopere belastingtarief voor grootverbruikers van elektriciteit en gas. De overheid loopt ongeveer 11 miljard aan belastingheffing mis2. In Nederland betaal je voor gas of elektriciteit minder belasting naarmate je meer verbruikt. Dit levert scheve verhoudingen op. Zoals grootverbruikers die 74% van het totale gas verbruiken, maar slechts 11% van de energiebelasting betalen. Wijzelf en kleine bedrijven, de kleine verbruikers, betalen het merendeel van deze belastingen. De rekening voor de vervuiling ligt bij ons. Daar komt bij dat de vervuiling niet minder wordt, waardoor wij langer de rekening gepresenteerd krijgen.
De werkelijke vervuiler betaalt: ja/nee*
Met een ingewikkeld systeem aan CO2 heffingen gebaseerd op emissierechten heeft de overheid de ambitie om de rekening bij de grote vervuilers te leggen. Door de heffing betalen bedrijven sinds 1 januari 2021 voor de hoeveelheid CO2 die ze uitstoten. Deze rekening zal de komende jaren hoger worden. Het gekke is dat de grote vervuilers nog geen rekening betalen, maar een voordeel van €2 miljard hebben in 20222. Op nationaal en Europees niveau worden gratis emissierechten weggegeven door de overheid.
Terwijl de overheid het klimaatbeleid verder uitwerkt en meer geld vrijmaakt om aan de opgave te besteden, ondermijnt onze overheid zichzelf door de belastingvoordelen voor het verbruik van fossiele brandstoffen gunstiger te maken. In de afgelopen 10 jaar zijn de belastingvoordelen verdriedubbeld4.
Het lijkt een rookgordijn aan regelgeving, belastingen en heffingen waarbij de overheid zelf het spoor bijster is en de fossiele industrie zijn gang kan gaan. Het ene overheidsorgaan doet teniet wat een ander overheidsorgaan aan goeds doet. Het is een bijzonder vorm van “ambtenarenschizofrenie” waar onze overheid aan lijdt. Pas als we deze ziekte genezen, kunnen we effectief klimaatbeleid gaan voeren.
De race winnen
Wat nou als de overheid een voorsprong heeft van €44,5 miljard per jaar en de fossiele industrie geen enkele voorsprong heeft? Dan moet de overheid nog steeds de hindernissen overwinnen die de fossiele industrie opwerpt, maar het is opeens een gelijke race geworden. Daarom sta ik zaterdag 9 september en zondag 10 september op de support demonstratie voor de A12 blokkade. Ik steun de eisen en vraag de overheid:
Stop onmiddellijk met deze zelfsabotage en geef niet langer belastingvoordelen aan de grootverbruikers van fossiele brandstoffen.
Bronnen
1 Alman Metten, “Belastingvoordelen voor fossiele brandstoffen nóg veel groter”, Me Judice, 23 maart 2023.
2 SOMO, Oil Change International & Milieudefensie (2023). Rechtvaardig afbouwen van fossiele subsidies.
https://milieudefensie.nl/actueel/rechtvaardig-afbouwen-van-fossiele-subsidies.pdf
3 https://www.rijksfinancien.nl/miljoenennota/2023/bijlage/1485781
4 https://fossilfuelsubsidytracker.org/country/
Copyright 2023 © Sugarspider – Nadine Vestering
Op de hoogte blijven
Wil je vier keer per jaar een serieus of schitterend spinsel ontvangen? Abonneer je op de nieuwsbrief. Dan ontvang je alle nieuwe spinsels in het Spinselsweb en blijf je op de hoogte van het nieuws met betrekking tot Sugarspider.
Sugarspider *writing* 